İddia

“Bir yalanı yeterince tekrar edersen, sonunda gerçek bir anıya dönüşür.”

Araştırma ne diyor?

Zihin geçmişi bir kamera gibi kaydetmez. Her hatırlamada anılar yeniden yapılandırılabilir; bazı ayrıntılar öne çıkarken bazıları geri planda kalabilir.

İnsanlar mevcut inançlarıyla veya istedikleri sonuçlarla uyumlu bilgileri daha kolay benimseyip çelişen kanıtlara daha az ağırlık verebilir.

Bu nedenle aynı hikâyeyi tekrar tekrar anlatmak hikâyeyi otomatik olarak “gerçek” yapmaz; ancak zamanla onu nasıl hatırladığımızı, yorumladığımızı ve savunduğumuzu etkileyebilir.

Kanıt sınırı

Öz-aldatma tek bir psikolojik mekanizmayla açıklanamaz ve tekrarlanan her yanlış anlatı kişinin gerçek bir anısına dönüşmez.

Peki ne yapmalı?

Belki de asıl soru, bir hikâyeyi kaç kez anlattığımız değil, ona neden inanmak istediğimizdir.

Kaynaklar

  1. von Hippel, W., & Trivers, R. (2011). The evolution and psychology of self-deception. Behavioral and Brain Sciences, 34(1), 1–16.
  2. Kunda, Z. (1990). The case for motivated reasoning. Psychological Bulletin, 108(3), 480–498.
  3. Loftus, E. F. (2005). Planting misinformation in the human mind. Learning & Memory, 12(4), 361–366.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez.